Thursday, May 15, 2008

Hillary Clinton: 5 sai lầm hủy hoại con đường vào Nhà Trắng

Ứng cử viên Hillary Clinton "xung trận" với những lợi thế tưởng chừng như tuyệt đối. Nhưng tất cả dần mai một khi chiến dịch tranh cử ngày càng lún sâu. Bà đã mắc phải 5 sai lầm lớn, mỗi sai lầm móc nối lẫn nhau hủy hoại con đường tiến vào Nhà Trắng của bà.

Bà Hillary Clinton tự tin trong buổi phát biểu tại Tây Virginia ngày 8/5/2008
(nguồn: Time)

Trong buổi thuyết trình tại Indianapolis của Hillary Clinton, người ta cảm nhận được một nét buồn không thể che dấu trong giọng điệu của bà cho dù bà tự tin miêu tả việc “tiến vào Nhà Trắng với tốc độ tối đa” của mình.

Và nếu ai đó cần thêm chút bằng chứng về những linh cảm u ám của những người nhà Clinton vốn cực kì tự tin và lạc quan, họ chỉ cần chú ý tới vẻ mặt lo lắng của chồng và con gái bà khi họ lặng lẽ đứng sau bà.

Bà ngợi ca tất cả những nhân vật mà bà đã gặp trên một chặng đường đầy diễm phúc và vinh hạnh đối với bà. Đây cũng là cuộc hành trình mà bà Clinton đã “xung trận” với những lợi thế tưởng chừng như bất khả chiến bại, nhưng lại lần lượt mai một khi chiến dịch tranh cử ngày càng lún sâu. Bà đã mắc phải 5 sai lầm lớn, mỗi sai lầm móc nối lẫn nhau hủy hoại con đường tiến vào Nhà Trắng của bà.

1. Bà đánh giá sai lầm tâm lý cử tri

Đây có lẽ là bước đi sai lầm nhất của Clinton. Trong một chu trình với độ thay đổi cao, bà chọn cho mình một chiến lược khá cứng nhắc, đó là đề cao kinh nghiệm, sự chuẩn bị kĩ càng, tính tất yếu, và sức mạnh của thương hiệu mạnh nhất trong giới chính trị Dân chủ.

Đây là điều hoàn toàn có lý, xét từ thân thế của bà đến những e ngại hay định kiến của cử tri về việc phong cho một phụ nữ chức “tổng chỉ huy”. Nhưng việc tập trung vào gây dựng vị thế cho bản thân thành một vũ khí lợi hại để chiến thắng đợt bầu cử hồi tháng 11 cũng chính là con dao hai lưỡi khiến bà Clinton hoàn toàn lơ là trước tâm lý của các cử tri là nôn nóng muốn bước sang một giai đoạn mới. “

Khi cử tri muốn cải cách, bạn không thể chọn cho mình hình ảnh cố hữu là một nhân vật đầy tài năng của Washington”, ông David Axelrod, chiến lược gia chính của Barack Obama nói. “Từ đầu, chiến lược tạo vị thế của Clinton là sai lầm và chúng tôi đã lợi dụng khe hở đó”. Tuy nhiên, những tính toán không khôn ngoan khác khiến tình hình càng trở nên tồi tệ hơn:

2. Bà không nắm vững luật chơi

Tiêu chí chọn người của bà Clinton là sự trung thành, thay vì khả năng làm chủ chính trường. Yếu điểm này lộ rõ trong một buổi tọa đàm về chiến lược hồi năm ngoái. Khi phân tích tiến trình của chiến dịch tranh cử, chiến lược gia Mark Penn tự tin dự báo chiến thắng sớm tại California sẽ tạo lợi thế cho bà Clinton bởi bà sẽ giành được sự ủng hộ của tất cả 370 đại biểu toàn bang này.

Tuyên bố này nghe có vẻ thông minh, nhưng cho tới giờ ta đều biết rằng ông Penn đã sai: Phái Dân chủ, khác với Cộng hòa, phân chia các đại biểu dựa trên tổng số phiếu chứ cho phép bất cứ một bang nhất định nào quyết định chiến thắng của họ hết.

Ngồi bên cạnh Penn, một “lão tướng” của Đảng dân chủ là Harold M. Ickes, người tham gia khởi thảo những luật lệ này, sửng sốt và hốt hoảng khi nghe những lời này. Ông thắc mắc: “Làm sao một chiến lược gia quan trọng như vậy lại thiếu hiểu biết về việc phân phối theo tỷ lệ.

Ấy vậy mà chiến lược này vẫn được duy trì, với việc dồn trọng tâm vào chiến thắng ở các bang lớn. Ngay cả cho tới giờ phút này, cả Bill lẫn Hillary đều cho rằng nếu phe Dân chủ có cùng quan điểm là người chiến thắng – được – tất cả như phe Cộng hòa, bà sẽ trở thành ứng viên Tổng thống đảng Dân chủ.

Trong khi đó, chiến dịch Clinton âm thầm công nhận:

3. Bà “bỏ nhỏ bắt lớn”

Trong khi dồn sức cho các trận đấu lớn, bà Clinton dường như xao nhãng các bang như Minnesota, Nebraska và Kansas, nơi lựa chọn cử tri qua hệ thống họp kín.

Theo bà, có một lí do: Nhà Clinton đã quyết định rằng “các bang tiến hành họp kín không phải là kiểu của họ.” Các cổ động viên xương cốt của bà – phụ nữ, người cao tuổi, người lao động chân tay – khó mà bỏ ra cả một buổi tối, theo như yêu cầu của tiến trình.

Thật ra, chính các bang họp kín là nơi Obama “ghi điểm”. “Với tất cả công sức và tiền bạc tiêu tốn nơi đó,” Axelrod nói, “họ dường như hiểu rất ít về các cuộc họp kín và tầm quan trọng của họ về mặt lâu dài.”

Cho tới khi các tướng của Clinton nhận ra bản chất của sai lầm nghiêm trọng này, họ thiếu đi cơ sở vật chất để cứu vãn tình thế, một phần vì:

4. Bà dựa vào nguồn tiền cũ

Trong vòng gần một thập kỉ, nhà Clinton đề ra tiêu chuẩn cho việc gây quỹ của đảng Dân chủ, và hầu như tất cả các nhà quyên tiền cũ của Bill gánh tiếp mọi chi phí cho Hillary.

Chiến dịch thượng nghị sĩ năm 2006 của bà đã gây dựng được con số đáng nể là 51.6 triệu đô. Nhưng có một yếu tố trong việc gây quỹ mà đội Clinton không khai thác triệt để: Mạng Internet.

Cho dù các bữa tiệc cocktail đem lại những con số đầy ấn tượng bởi bất cứ một thước đo lịch sử nào, các nhà “đầu tư” của bà đa số đều là những tay viết séc sừng sỏ. Điều này có nghĩa là khi vượt qua mức $2 300 cho phép, họ không được quyên góp thêm. Vì thế cái túi tiền một thời từng không đáy của Clinton dần cạn kiệt.

Obama dựa vào một mô hình khác: hơn 800 000 người đã đăng kí tại trang web của ông này có thể tiếp tục gửi tiền với mức 5, 10 hoặc 50 đô mỗi lần. (Hơn một nửa số tiền của chiến dịch Obama đến từ 100 triệu đô mà trang web này mang lại.)

Trong khi đó nhà Clinton bị buộc phải “rút ruột” dần số tiên 100 triệu – cộng thêm nguồn tài chính thu được sau khi ông Clinton rời Nhà Trắng – đầu tiên là 5 triệu đô hồi tháng 1 giành cho “Ngày thứ 3 trọng đại”, sau đó là 6,4 triệu đô để đưa bà Clinton qua cửa ải Indiana và Bắc Carolina. Điều này phản ánh sai lầm cuối cùng:

5. Bà không "vận động trường kì"

Sở trường của Clinton luôn luôn là đánh đòn phủ đầu. Nếu bà có thể thắng Iowa, bà tin rằng cuộc chiến sẽ kết thúc. Bà vung tiền không tiếc tay tại bang này nhưng lại chỉ về đích thứ 3.

Điều khiến phe Obama ngạc nhiên là sau chiến thắng ròn rã vào ngày thứ Ba trọng đại 5/2, bà không còn đủ lực lượng để tiếp tục chinh phục các bang khác nữa.

Ngược lại, Obama như một con tàu chuyển bánh không mệt mỏi trên 2 hoặc 3 đường ray. Cho dù trụ sở chính tại Chicago có tiết lộ thông tin gì về việc chiến thắng tại các bang nhất thời, họ luôn giành riêng một cơ chế thiết lập các tổ chức cho các bang tiếp theo.

Ngày 21/2/2008, quản lí chính của Obama là David Plouffe đã cho rằng bang này "có khả năng trở thành yếu tố quyết định trong trận chiến bầu ứng cử viên." Vào thời điểm đó, không mấy người coi trọng ý tưởng này của ông.

Cho tới giờ, người ta không đặt câu hỏi liệu Clinton có thua cuộc hay không mà người ta dự đoán khi nào bà sẽ rời cuộc đua. Bà dường như vẫn tiếp tục những chương trình dày đặc, mặc cho người ta kêu gào đòi bà phải chịu thua.

Nhưng những gì bà đang lắng nghe có lẽ là tiếng lòng bà. Những tính toán của bà mang tính chính trị cũng như tính lịch sử.

Là người phụ nữ đầu tiên tiến xa như vậy, bà Clinton đã từng nói với những người thân cận rằng, bà muốn những ai đặt lòng tin vào bà thấy rằng bà đã cống hiến đến hết khả năng của mình.

Và như bà đã nói ở Indianapolis: “Cho dù bất cứ điều gì xảy ra, tôi vẫn sẽ tận tụy làm việc cho đề cử viên của Đảng Dân chủ, bởi chúng ta phải chiến thắng vào tháng 11.” Khi nhiệm vụ trước mắt là đoàn kết toàn đảng Dân chủ, người thua cũng có thể gây ảnh hưởng chẳng kém gì kẻ thắng.

  • Catherine Trần (theo TIME)

No comments: